.

پوسیدگی دندان

پوسیدگی دندان نوعی بیماري است.در این بیماري بافت سخت دندان(مینا و سپس عاج) در اثر ترشح اسید از باکتري هاي پوسیدگی زا (عمدتاً استرپتوکوك موتان) مواد معدنی کلسیم و فسفر را از دست داده و به تدریج از بین می روند. پوسیدگی دندان مرحله غیر قابل برگشت در فرایند حل شدن مواد معدنی مینا توسط اسید محسوب شده و درمان آن تنها از راه جایگزینی بافت سخت از دست رفته دندان با مواد ترمیمی دندانپزشکی امکان پذیر می باشد. اگر پوسیدگی تاج دندان به موقع متوقف و جایگزین نشود و پوسیدگی به ریشه دندان برسد نیاز به درمان یا عصب کشی می باشد و در موارد شدیدتر ممکن است (RCT) ریشه حتی نیاز به خارج کردن یا اصطلاحاً کشیدن دندان باشد. پوسیدگی ها توسط استرپتوکوك موتانس بر روي دندان بوجود می اید.

محل هاي شایع پوسیدگی:

پوسیدگی تمام سطوح دندان را یکسان مبتلا نمیکند بلکه بعضی از سطوح دندانها به علت وضعیت خاصی که دارند بیشتر دچار پوسیدگی میشوند .این سطوح عبارتند از :

شیارهاي سطح جونده : سطح جونده دندانهاي آسیا شیارهاي باریک و عمیقی دارد که محیط مناسبی براي زندگی و رشد میکروبها فراهم نموده و دندان از این محل دچار پوسیدگی می گردد. این امر بخصوص در مورد دندانهاي آسیا بیشتر رخ می دهد و باعث پوسیدگی زودرس آنها میشود .

سطوح بین دندانی :این ناحیه نیز به دلیل عدم نفوذ موهاي مسواك قابل تمیز کردن نیست بنابراین از نواحی مستعد پوسیدگی و بیماري لثه بشمار می آید. طوق دندان یا ناحیه اتصال لثه با دندان :تجمع میکروبها معمولاً در این ناحیه باعث بیماري لثه نیز میشود.

نشانه هاي پوسیدگی: وقتی دندانی دچار پوسیدگی میشود، ممکن است یک یا چند مورد از علامتهاي زیر را داشته باشد : تغییر رنگ میناي دندان در محل پوسیدگی مینا قهوهاي یا سیاه رنگ میشود .

سوراخ شدن دندان در محل پوسیدگی گاهی میزان این تخریب کم است و فقط با معاینه دقیق مشخص میشود و گاهی مقدار زیادي از دندان از بین میرود، به طوري که شخص فکر می کند دندان او شکسته است .

حساس بودن یا درد گرفتن دندان در موقع خوردن غذاهاي سرد، گرم، ترش و شیرین . حساس بودن یا درد گرفتن دندان وقتی که دندانها را روي هم فشار میدهیم . بوي بد دهان میتواند به علل مختلف ایجاد شود که یکی از علت هاي آن پوسیدگی دندانها است . گیر کردن مواد غذایی بین دندانها و پاره شدن نخ دندان پوسیدگی بین دندانی میتواند باعث گیر کردن مواد غذایی بین دندانها و پاره شدن نخ دندان هنگام استفاده شود.

پوسیدگی دندان چرا و چگونه ایجاد می شود؟

علل مختلفی براي ایجاد پوسیدگی مطرح شده است اما بطور کلی چهار عامل اصلی میکروبها ، مواد قندي ، مقاومت شخص و دندان و زمان در ایجاد پوسیدگی دندان نقش دارند.

براي پیشگیري از ایجاد هر بیماري باید علل ایجاد کننده آن بیماري را بشناسیم. در مورد پوسیدگی دندان و پیشگیري از آن نیز لازم است ابتدا با عوامل ایجاد کننده آن آشنا شویم. بسیاري از افرادي که براي درمان هاي دندانپزشکی مراجعه می کنند، در پاسخ به اینکه چرا دندان هایشان خراب شده است به مسئله ارث و جنس دندان اشاره میکنند. روشن است که خوبی جنس دندان در دوام آن مؤثر است با این حال عوامل دیگري هم دخالت دارند .

میکروب هاي ایجاد کننده پوسیدگی دندان : در دهان هر فرد بطور طبیعی انواع و اقسام میکروب ها وجود دارد ولی همه میکروب هاي موجود در دهان، پوسیدگی را به وجود نمی آورند. وقتی مدتی دندان تمیز نشود، میکروب ها بر روي دندان لایه اي را تشکیل می دهند که پلاك میکروبی نام دارد. پلاك میکروبی لایه نرم و غلیظی است که از مقدار زیادي باکتریهاي مختلف و سلولهاي موجود در دهان تشکیل میشود و چنان بر سطح دندان میچسبد که به آسانی با آب شسته نمیشود. هر چه زمان بیشتر میگذرد، انواع مختلفی از میکروبها وارد پلاك میکروبی میشوند و بیماری زایی آن را بیشتر می کنند. ذکر این نکته لازم است که پلاك میکروبی با رسوب نرم سفیدي که روي دندان مینشیند و قابل دیدن می باشد، متفاوت است. این رسوبات سفید رنگ به آسانی با آب شسته میشود ولی پلاك میکروبی قابل دیدن نیست و بیرنگ است. پلاك میکروبی در صورتی قابل مشاهده است که آن را با مواد رنگی مخصوصی رنگ کنیم. براي نشان دادن پلاك میکروبی از قرصهاي رنگی که قرص آشکار کننده پلاك میکروبی نام دارد استفاده میشود . براي از بین بردن پلاك میکروبی باید با دقت و حوصله دندان را مسواك کرد.

آثار مخرب پلاك میکروبی دهان:

1.وقتی پلاك روي دندان تشکیل میگردد، رنگ طبیعی و شفاف دندان عوض میشود .

2.پلاك سبب پوسیدگی دندان میشود .

3.پلاك باعث بیماري لثه و سایر بافتهاي نگهدارنده دندان میشود .

4.پلاك تبدیل به جرم سخت اطراف دندان میگردد .

مواد قندي چگونه باعث پوسیدگی دندان می شود؟

تقریباً همه مردم میدانند که مواد قندي دندان ها را خراب میکند. میکروب هاي موجود در پلاك میک روبی از قند موجود در غذاها استفاده کرد ه و آنرا به اسید تبدیل میکنند.این اسید میناي دندان را حل کرده و پوسیدگی آغاز میشود. ولی آیا میتوانیم قند را از غذاي روزانه خود حذف کنیم؟ مصرف مواد قندي براي سلامت دندان ها ضرر دارد. هرچه این مواد بیشتر مصرف شوند، تعداد دفعات مصرف آنها زیادتر شود، چسبنده تر باشند و از نوع قند ساکاروز(قند معمولی )باشند، پوسیدگی بیشتر ایجاد میکنند. بنابراین باید گفت گرچه نمیتوان مواد قندي را بکلی از غذاي روزانه حذف کرد اما میتوان با استفاده از راههاي گوناگون اثر زیان آور آنها را کاهش داد . زمان و سرعت ایجاد پوسیدگی: پوسیدگی دندان در یک لحظه و یک روز انجام نمیشود، بلکه مدت زمانی لازم است تا مینا حل شده و بافت نرم مینا از بین برود تحقیقات نشان داده است که بعد از خوردن غذا و رسیدن مواد قندي به میکروبهاي پلاك 2 تا 5 دقیقه طول میکشد تا اسید ایجاد شود. در طی مدت 10 دقیقه میزان اسید به حداکثر مقدار خود می رسد سپس 20 تا 60 دقیقه در همان حال باقی میماند و بعد از آن به تدریج به حال عادي برمیگردد. با هر بار خوردن، محیط پلاك میکروبی، اسیدي میشود و تا این محیط اسیدي به حالت عادي برگردد، با خ وردن مجدد، محیط دهان دوباره اسیدي میگردد. به این ترتیب دندانها دچار پوسیدگی میشود. اگر کودکی 9 مرتبه در روز آشامیدنی شیرین مصرف کند پس از مدتی لکه هایی بر روي دندان هایش پیدا میشود که نشانه شروع پوسیدگی است .بطور کلی پوسیدگی دندان بیشتر بیماري نوجوانان است، یعنی دندانها معمولاً بلافاصله بعد از بیرون آمدن بیشتر خراب میشوند، تا در سنین بالاتر که مدتی از حضورشان در دهان گذشته است. بنابراین اهمیت مراقبت و نگهداري از دندانها در این سنین کاملا مشخص می گردد . مقاومت شخص و دندان :مجموعهاي از عوامل دفاعی در دهان هر شخص وجود دارد که در برابر ایجاد پوسیدگی مقاومت میکند. وضعیت بزاق دهان و سلولهاي موجود در آن، شکل و فرم دندان، طرز قرارگیري دندانها، جنس و نظایر این ها تا حدودي در میزان پوسیدگی تأثیر دارند، علاوه بر این برخی از مردم در برابر عوامل مخرب مقاومت بیشتري نشان میدهند . مقاومت شخص ممکن است ارثی، مادرزادي و یا اکتسابی باشد. همچنین مقاومت ممکن است همیشگی یا موقتی باشد. با این وجود از نظر محققین دو عامل اصلی یعنی میکروب ها و مواد قندي، مهمترین عوامل ایجاد کننده پوسیدگی هستند. البته راههایی براي مقاوم کردن ساختمان دندان وجود دارد. یکی از این راهها، رساندن فلوراید به دندان ها است .فلوراید مقاومت دندان ها را در برابر پوسیدگی افزایش میدهد .

 

 

شرکت خدمات درمانی و بیمه ای رابین بستری را فراهم نموده که شما عزیزان با شرایط ویژه تخفیفی و اقساط، درمان دندانپزشکی را انجام دهید شما می توانید برای دریافت پکیج درمانی رابین بر روی لینک www.barabin.ir کلیک کنید و یا جهت مشاوره و درمان خدمات دندانپزشکی با مراجعه به مرکز دندانپزشکی داتیس و یا تماس با شماره های 02633535129 و02633505412  جهت رزرو وقت ویزیت و طرح درمان اقدام فرمایید.