.

 

تفاوت های بیمه های اختیاری و اجباری را می توان در موارد ذیل دانست

بیمه، تنوع بسیاری دارد و خطرهای بسیاری را تحت شمول قرار می دهد، به نحوی که کمتر خطر و تهدیدی را می توان یافت که از شمول بیمه خارج باشد ولی با وجود تنوع بسیار، قراردادهای بیمه را می توان تحت عناوین کلی مورد تقسیم بندی قرار داد. بیمه از جنبه های مختلف، به انواع گوناگون تقسیم شده است:

 از لحاظ اجباری يا اختیاری بودن

از این جنبه بیمه به دو نوع اجباری ( اجتماعی) و اختیاری (خصوصی) تقسیم می شود.

اجباری (اجتماعی)

بیمه اجباری که به بیمه قانونی نیز معروف است درمورد کارگران و اقشار کم درآمد جامعه صدق پیدا میکند. قانونگذار برای اقشاری از جامعه که از یک سو نیروی تولیدی جامعه محسوب میشوند و ازسوی دیگر خود به فکر آینده و معیشت خود نیستند یا برای آینده خود نمیتوانند برنامه مناسبی داشته باشند، دولت را موظف کرده درجهت حمایت از آنها، بیمه های اجتماعی را برقرار کرده و این اقشار را زیر چتر این نوع بیمه ها قرار دهد و در ارتباط با ایجاد رفاه عمومی برای همگان یا طبقه خاصی توسط دولت ها ارائه می شود و به سسلسله خدماتی اطلاق می شود که در راه ایجاد رفاه  عمومی برای همگان یا به خاطر طبقه معینی صورت می گیرد. این بیمه بر اساس تعاون و همیاری اجتماعی انجام می پذیرد؛ هدف از بیمه اجتماعی، کمک اقتصادی به اکثریت جامعه، به خصوص قشر آسیب پذیر جامعه است. این نوع بیمه تابع قانون بوده و افراد و قشر مورد نظر به اجبار تحت پوشش بیمه قرار می گیرند و بخشی از حق بیمه توسط ذی نفع تأمین و مابقی آن توسط دولت یا کارفرما تأمین می شود. حق بیمه در بیمه های اجتماعی از ناحیه کارفرمایان و دولت و سهم اندکی از ناحیه بیمه شده پرداخت و به حساب بیمه ای افراد مشمول طرح بیمه اجتماعی منظور می گردد.

در بیمه اجتماعی انگیزه سودآوری و بازرگانی وجود ندارد. در بسیاری از کشورهای دنیا اخذ بیمه مسئولیت برای کسانی که ممکن است از ناحیه شخص ثالث به جهت ارتکاب تقصیر طرف دعوا قرار گیرد، اجباری می باشد. آن چه امروزه در اکثر کشورها اجباری است بیمه های وسایل نقلیه، خدمات عمومی و پوشش ها است که اشخاصی که فعالیت های مشارکت دارند، که بالقوه برای دیگران خطرزا می باشد از همین رو نظم عمومی اخذ این پوشش ها را برای دفاع از اشخاص ثالثی که در معرض این خطرهای بالقوه قرار دارند.

 اختیاری (بازرگانی)

بیمه های بازرگانی بر اساس انعقاد قرارداد ما بین بیمه گذار و بیمه گر به وجود می آید و در آن بیمه گذار به میل و اراده خود و به صورت آزادانه نسبت به تهیه انواع پوشش های آن اقدام میکند.

در این نوع بیمه ها تعهد دو طرفه است یعنی بیمه گر در ازاء دریافت حق بیمه از بیمه گذار، تأمین بیمه در اختیار وی قرار میدهد.

این نوع بیمه بر حسب اختیار هر دو طرف انجام می شود و تمام حق بیمه توسط بیمه گذار پرداخت می شود و بیمه گر هم زمان با خدمات رسانی به دنبال کسب منفعت است و در بیمه های بازرگانی محاسبه حق بیمه متناسب با خطر بیمه شده تعیین میگردد.

بیمه های بازرگانی به انواع مختلفی در طول زمان تقسیم بندی شده اند که به فراخور نیاز روز و تنوع خطرها به کار گرفته شدهاند، بیمه بازرگانی به سه دسته عمده بیمه اموال، بیمه مسئولیت مدنی و بیمه اشخاص تقسیم می شود:

بیمه اموال: موضوع بیمه اموال، جبران خسارت وارد شده به اموال اعم از منقول و غیرمنقول است و به بیمه های آتش سوزی و خطرات تابعه آن(از قبیل انفجار، دزدی، زلزله وسیل)، سقوط هواپیما، بیمه باربری، بیمه انواع دام و طیور، بیمه های مربوط به اکتشاف و استخراج نفت و صنایع وابسته، بیمه محصولات کشاورزی، بیمه وسایل نقلیه، بیمه هواپیما، بیمه اتومبیل، بیمه پول در صندوق درحین حمل و نقل و بیمه اعتبار تقسیم می شود.

بیمه مسئولیت مدنی: در این بیمه افراد با پرداخت حق بیمه به بیمه گر مسئولیت احتمالی خود را که در اثر فعالیت های شغلی و به کارگیری وسایل نقلیه منجر به خسارت غیر عمد به دیگر افراد می شود، بیمه می کنند تا خسارت های وارد به اشخاص را جبران کنند؛ مانند بیمه مسئولیت مدنی عمومی، بیمه مسئولیت حرفه ای، بیمه های مسئولیت مدنی مقاطعه کاری و نصب، بیمه مسئولیت دارندگان وسایل نقلیه، بیمه مسئولیت مدنی پزشکان، بیمه مسئولیت مدنی کارفرمایان، بیمه مسئولیت مدنی تولیدکنندگان و..

بیمه اشخاص : موضوع این بیمه تأمین پیش آمدها و خطر هایی است که نسبت به شخص بیمه شده، احتمال وقوع آن متصور است و به سه دسته عمده بیمه عمر ، بیمه حوادث و بیمه درمان تقسیم می شود.