.

 

بيماريهاي دهان و دندان(پوسیدگی دندان)

تعریف پوسیدگی:

میکروبهای موجود در پلاک میکروبی باقیمانده های مواد غذایی را به اسید تبدیل می کنند. این اسید مینای دندان را به مرور حل کرده و پوسیدگی ایجاد میکند. پوسیدگی دندانی می تواند از یک دندان به سایر دندانها سرایت کند. پلاک میکروبی یک لایه بی رنگ، چسبنده از باکتری و مواد قندی است که به صورت مرتب روی دندانها تشکیل می شود و بهترین دلیل ایجاد پوسیدگی دندانی و بیماری لثه است و در صورتی که برداشته و تمیز نشود به جرم تبدیل می شود.

پلاك مكيروبي قابل مشاهده نيست. براي نشان دادن پلاك مكيروبي از قرص يا محلول هاي رنگي (قرص يا محلول آشكار كننده پلاك) استفاده مي شود.

عوامل موثر بر ایجاد پوسیدگی

برای پیشگیری از ایجاد هر بیماری باید علل ایجادکننده آن بیماری را بشناسیم. در مورد پوسیدگی دندان و پیشگیری از آن نیز لازم است ابتدا با عوامل ایجادکننده آن آشنا شویم. بسیاری از افرادی که برای درمانهای دندان پزشکی مراجعه میکنند،

در پاسخ به اینکه چرا دندانهایشان خراب شده است به مسئله ارث و جنس دندان اشاره میکنند. روشن است که خوبی جنس دندان در دوام آن مؤثر است ولی آیا همین یک نکته کافی است یا این که عوامل دیگری هم دخالت دارند. علل مختلفی برای ایجاد پوسیدگی مطرح شده است اما بطور کلی میتوان گفت

 

چهار عامل اصلی در ایجاد پوسیدگی دندان نقش دارند:

  1. میکروب ها
  2. مواد قندی
  3. مقاومت شخص و دندان
  4. زمان

 

 

1)  میکروب ها:

در دهان هر فرد به طور طبیعی انواع و اقسام میکرو بها وجود دارد ولی همه میکروب های موجود در دهان پوسیدگی زا نیستند. در واقع انواع خاصی از میکرو بها در پلاک میکروبی وجود دارند که میتوانند پوسیدگی را به وجود آورند.

2)  مواد قندی:

مواد قندی و کربوهیدرات ها باعث پوسیدگی دندانها می شوند. شکل و قوام ماده غذایی، تعداد دفعات مصرف و نوع قند در شدت ایجاد پوسیدگی نقش دارد.

3) مقاومت شخص و دندان:

عوامل متعددی همچون وضعیت بزاق دهان، شکل و فرم دندانها، طرز قرارگیری دندان، میزان مقاومت دندان نسبت به اسید تولید شده توسط میکروبها، نوع میکروب های موجود در حفره دهان و سلامت عمومی فرد بر میزان ایجاد پوسیدگی تاثیر دارند.

4) زمان و سرعت ایجاد پوسیدگی

پوسیدگی دندان در یک لحظه و یک روز انجام نمی شود، بلکه مدت زمانی لازم است تا مینا حل شده و باف نرم مینا از بین برود تحقیقات نشان داده است که بعد ازخوردن غذا و رسیدن مواد قندی به میکرو بهای پلاک 2 تا 5 دقیقه طول می کشد تا اسید ایجاد شود. در طی مدت 10 دقیقه میزان اسید به حداکثر مقدار خود می رسد سپس 20 تا 60 دقیقه در همان حال باقی می ماند و بعد از آن به تدریج به حال عادی برمیگردد. با هر بار خوردن، غذای حاوی مواد قندی محیط پلاک میکروبی اسیدی می شود و تا این محیط اسیدی به حالت عادی برگردد، با خوردن مجدد آن، محیط دهان دوباره اسیدی میگردد. به این ترتیب دندانها دچار پوسیدگی می شود.

محلهای شایع پوسیدگی

محل های شایع تجمع پلاک میکروبی بر سطح دندانها، مکانهای شایع پوسیدگی در دندانها می باشند

شیارهای سطح جونده:

در سنین اولیه رویش دندانهای آسیای دائمی که دارای شیارهای عمیق می باشند، به دلیل تجمع مواد غذایی در بین شیارها، احتمال ایجاد پوسیدگی خیلی زیاد می باشد.

سطوح بین دندانی:

به علت عدم دسترسی موهای مسواک به این منطقه و عدم استفاده از نخ دندان، میزان تجمع مواد غذایی و در نهایت احتمال پوسیدگی در این سطوح بالاست. لازم به ذکر است که این مناطق را تنها با استفاده از نخ دندان میتوان تمیز کرد.

طوق دندان یا ناحیه اتصال لثه با دندان:

معمولاً میکروب ها در ناحیه طوق دندان تجمع می یابند. بنابراین اگر در هنگام مسواک کردن، دقت کافی برای تمیز کردن این ناحیه صورت نگیرد، پوسیدگی طوق دندان ایجاد میگردد، تجمع میکروب ها در این ناحیه باعث بروز بیماریهای لثه هم میشود.

افراد در معرض خطر پوسیدگی دندانی

  • کودکان (بیش از دیگر گروه های سنی)
  • کودکانی با رژیم غذایی حاوی میزان بالای کربوهیدرات
  • افرادی با بهداشت دهان ضعیف
  • افرادی که فلوراید به میزان مناسب دریافت نمیکنند، و یا در مناطقی سکونت دارند که آب آشامیدنی آنجا به میزان مناسب فلوراید ندارد.
  • افراد با نقص و مشکلات فیزیکی که توانایی رعایت بهداشت دهان خود را ندارند.
  • کودکان والدینی که خود دارای پوسیدگی های فعال هستند.

نشانه های پوسیدگی

وقتی دندانی دچار پوسیدگی میشود، ممکن است یک یا چند مورد از علامتهای زیر را داشته باشد:

  • تغییر رنگ مینای دندان؛ در محل پوسیدگی مینا قهوه ای یا سیاه رنگ می شود.
  • سوراخ شدن دندان در محل پوسیدگی؛ گاهی میزان این تخریب کم است و فقط با معاینه دقیق مشخص می شود و گاهی مقدار زیادی از دندان از بین میرود، به طوری که شخص فکر میکند دندان او شکسته است.
  • حساس بودن یا درد گرفتن دندان در موقع خوردن غذاهای سرد، گرم، ترش و شیرین.
  • حساس بودن یا درد گرفتن دندان ،وقتی که دندانها را روی هم فشار میدهیم.
  • بوی بد دهان می تواند به علل مختلف ایجاد شود که یکی از علت های آن پوسیدگی دندانها است.
  • پوسیدگی های بین دندانی میتواند باعث گیر کردن مواد غذایی بین دندانها و یا پاره شدن نخ دندان هنگام استفاده بشود.

شرکت خدمات درمانی و بیمه ای رابین بستری را فراهم نموده که شما عزیزان می توانید برای دریافت پکیج درمانی رابین با کلیک بر روی لینک www.barabin.ir و پر کردن پرسشنامه ثبت نام اقدام کنید و یا جهت مشاوره درمان مراجعه به مرکز دندانپزشکی داتیس و یا تماس با شماره های 02633535129 و02633505412 اقدام فرمایید.